St Caecilia - H. Laurentiusparochie

Woensdag 22 november is volgens de kerkelijke kalender de officiële feestdag van Sint Caecilia. Een van de bekendste heiligen, maar tegelijkertijd ook een van de heiligen over wie we het minst weten. Bekend is ze vooral als patroonheilige  van de (kerk)muziek. Vele tientallen muziekverenigingen – harmonieën, fanfares, zangkoren – zijn naar haar vernoemd. Maar wie was Sint Caecilia eigenlijk? Dat is niet erg duidelijk. In de middeleeuwen was ze zó populair bij het gelovige volk, dat er steeds meer verhalen rond haar persoon werden geweven. Dat maakt het vandaag de dag lastig om werkelijkheid en legende uit elkaar te houden.

De meest bekende en de meest geaccepteerde versie van haar levensverhaal begint met haar opgroeien, in het begin van de derde eeuw na Christus, in een van de eerste – waarschijnlijk adellijke – christelijke families in Rome. Volgens de overlevering zou ze zich al in haar jeugd voorgenomen hebben altijd maagd te blijven, om haar geloof in alle zuiverheid te bewaren. Haar ouders, die zich niet bewust waren van haar stille gelofte, arrangeerden voor haar echter een huwelijk met een rijke man, Valerius. Caecilia besloot hem haar vrome gelofte kenbaar te maken. Ze koos daarvoor een niet zo voor de hand liggend moment: het begin van de bruiloftsdienst. Op het moment dat de eerste noten van de bruidsmuziek klonken, fluisterde ze Valerius in het oor dat ze maagd wilde blijven omwille van Christus. Dat deed ze met zoveel heilige ernst, dat Valerius besloot haar ideaal te delen. Hij maakte kennis met het christendom, en liet zich dopen. Ook zijn broer Tiberius deed dat.

Niet lang daarna, in het jaar 229 na Christus, ondergingen beide broers de marteldood. Beiden werden later heilig verklaard. Ze lieten hun bezittingen na aan de armen. Daarover ontstond een conflict met de overheid, die er zelf een slaatje uit had willen slaan. Uit teleurstelling lieten de machthebbers Caecilia arresteren. Zij werd na veel juridisch geharrewar ter dood veroordeeld. De onhandige beul wist haar zelfs met drie bijlslagen niet te onthoofden, en liet haar uiteindelijk voor dood achter. Drie dagen later bezweek ze.

Als heilige was Caecilia al in het begin van de middeleeuwen erg populair. Haar rol als patrones van de (kerk)muziek dateert van latere datum. De rol van beschermheilige van (kerk)zangers en alle andere muziekbeoefenaars werd aanvankelijk vervuld door paus Gregorius de Grote (540-592 na Christus). Hij speelde een grote rol bij het verzamelen en ordenen van de al langer bestaande maar gefragmenteerde Latijnse kerkelijke muziek, die vandaag de dag nog steeds zijn naam draagt. Maar vanwege haar populariteit bij het volk nam Caecilia zijn rol al in de loop van de middeleeuwen over.

De Heilige Caecilia wordt als beschermheilige van de (kerk)muziek vaak afgebeeld met een orgeltje, soms ook met andere muziekinstrumenten.

Namens de Stichting Heemkunde Bemelen - Guus Urlings